تبلیغات
علـــــــــمی و رزمـــــــــــــی - کسوف وخسوف
پنجشنبه 12 خرداد 1390  07:06 ب.ظ
توسط: کیوان

مقدمه:
گرفت‌های ماه و خورشید از بدو تمدن بشری همیشه زیبا و جذاب به شمار نیامده است و چون این پدیده با اوضاع طبیعی این دو جرم مهم آسمان زمین منافات داشته، لذا آن را شوم می‌پنداشتند. ولی اكنون این پدیده فرصت زیبایی است تا انسان‌ها را با این طبیعت فرموش شده آشتی دهد.
نوشتن پیش‌گزارش كار مرسومی است كه در جامعة نجوم آماتوری برای رد و بدل كردن یك‌سری اطلاعات پیش‌رصدی ارزشمند انجام می‌شود. در گرفت‌های ماه و خورشید نیز وضعیت به همین منوال است و اگر دقت كنید بولتن‌های مفصلی در دنیا برای آن تهیه می‌شود.حال تصمیم داریم تا در این پیش‌گزارش اطلاعات جامعی را از دو پدیدة جذاب كسوف و خسوف كه در اسفند ماه 1385 در پیش داریم، در اختیار علاقه‌مندان به این پدیده‌های طبیعی قرار دهیم. امید است تا مورد پسند علاقه‌مندان قرار گیرد
.
كسوف و خسوف چگونه رخ می‌دهد؟

همان‌طور كه می‌دانید اجسام اطراف ما دو حالت دارند. یا منیر هستنید و از خود نور ساطح می‌كنند و یا غیرمنیر هستند و نور اجسام منیر اطراف خود را منعكس می‌كنند و از طریق نور آن‌ها سایه تولید می‌كنند. در فضای منظومة شمسی، خورشید پرتو افشانی می‌كند و اجسام كدری مانند ماه و زمین نور آن را باز تابش می‌كنند و در خلاف جهت تابش آن سایه نیز تولید می‌كنند. زمین در مداری بیضی شكل به دور خورشید می‌گردد كه از دید ناظرین بر روی سطح آن به نظر خورشید در حال چرخش است؛ این مدار در اصطلاح دایرة‌البروج (دایره انقلاب خورشیدی) نام دارد. ماه نیز در مداری بیضی شكل به دور زمین می‌گردد. حال در این صورت اگر ماه از فضای بین خورشید و زمین عبور كند سایه ماه بر زمین می‌افتد و كسوف روی می‌دهد و اگر زمین در بین ماه و خورشید قرار گیرد سایه زمین بر ماه می‌افتد و شاهد یك خسوف خواهیم بود. اما فاصلة زمین از خورشید آن‌قدر كم است كه ما ابعاد خورشید را می‌توانیم تشخیص دهیم. لذا علاوه بر سایه، نیم‌سایه نیز در اطراف ماه و زمین به‌وجود می‌آید.





چرا در هر ماه شاهد گرفت نیستیم؟

صفحة مداری ماه و زمین منطبق بر هم نیستند و به اندازه‌ی 2/5 درجه با یكدیگر فاصله دارند. پس این دو صفحه در دو نقطه همدیگر را قطع می‌كنند كه در اصطلاح به گره‌های صعودی (زمانی كه ماه در حال رفتن از جنوب دایرة‌البروج به شمال آن است) و نزولی (زمانی كه ماه در حال رفتن از شمال دایرة‌البروج به جنوب آن است) مشهورند. در واقع اگر یكی از گره‌ها در میان زمین و خورشید و ماه نیز همزمان در پایان ماه قمری باشد، شاهد یك كسوف خواهیم بود. و همزمان اگر ماه در حالت بدر باشد در گرة مقابل شاهد یك خسوف خواهیم بود. قطر زاویه‌ای ماه و خورشید در آسمان 5/0 درجه قوسی است و حال اگر صفحة مداری ماه بر صفحة مداری زمین منطبق بود یا زاویه‌ای كمتر از نیم‌درجه داشت، آنگاه ما هر ماه شاهد یك خسوف در وسط و یك كسوف در پایان ماه قمری بودیم.






ولی این گره‌ها به دلیل حركت زمین به دور خورشید جای ثابتی در آسمان ندارند. در واقع ماه زمانی‌كه در مدت 21222/27 (ماه گره‌ای) یك دور كامل به گرد مدار خود می‌چرخد، در این مدت خورشید در آسمان زمین تقریباً به اندازه‌ی 30 درجه جابه‌جا شده است و ماه ناچار است كه دو روز دیگر وقت صرف كند تا به خورشید برسد كه این مدت به طور متوسط برابر 53056/29 (ماه هلالی) است. با توجه به این مسأله، گره‌های ماه از دید ناظرین بر روی زمین حركت قهقرایی (پس‌رونده) پیدا می‌كنند و این گره‌ها هر ماه حدود 30 درجه در آسمان به سمت غرب حركت می‌كنند. به وضوح مشخص است كه در عرض گذشت شش ماه گره‌ها دوباره در امتداد زمین و خورشید قرار می‌گیرند و تنها كافی است كه ماه در نزدیگی یكی از گره‌ها باشد تا حداقل یك كسوف و یك خسوف را شاهد باشیم
.





این نظم در رخ دادن گرفتگی باعث به وجود‌آمدن دوره‌های منظمی در تكرار گرفتها می‌شود. این دوره‌ها ممكن است كوتاه و یا طولانی باشد. دوره‌های كوتاه مدت عبارتند از 1- دورة رشته‌ای و 2- دورة 47 ماه قمری. و دوره‌های بلند مدت عبارتند از: 1- دورة ساروس (Saros) و 2- دورة اینكس (Inex). این دوره‌ها از نظم كوتاه و طولانی حاصل از حركت گره‌ها ایجاد می‌شود. حال بهتر است كه با تعدادی از این دوره‌ها آشنا شویم
.
دوره‌ی كوتاه مدت رشته‌ای

این دوره را در واقع زیر مجموعة دروه‌های ساروس و اینكس می‌نامند. این مجموعه نظمی جالب دارد كه هر شش ماه قمری تكرار می شود. در واقع این مجموعه كوتاه‌ترین دوره را برای تكرار گرفتگی بیان می‌كند. (5 Inex-8 Saros=6)

روز 8794365/176=5/6×212221/27

روز 183534/177=6×530589/29

روز 304/0= 8794365/176- 183534/177

درجه 022/4=212/27÷360×304/0

برای مثال در خورشید‌گرفتگی هر رشته‌ی این مجموعه با یك كسوف جزئی در یكی از قطبین زمین آغاز می‌شود و كسوف بعدی در گرة مخالف و در سوی دیگر قطبین زمین كار را ادامه می‌دهد و هر یك از این دو گره رفته رفته به استوا نزدیكتر شده و پس از عبور از استوا در سوی مخالف قطبین زمین به پایان می‌رسد. چون در هر گرفت، گره به مقدار 022/4 درجه به سمت شرق حركت می‌كند پس دیری نمی‌پاید كه با حدود 8 تا 9 گرفت، رشته به سرعت تمام می‌شود و چون حركت گره جلورونده است پس نزدیك به اتمام یا بعد از اتمام رشته، دورة بعدی یك ماه زودتر آغاز می‌شود كه در تقویم قمری به طور واضح مشهود است. در این جابه‌جایی رشته، ممكن است باعث شود كه در عرض یك ماه دو گرفت داشته باشیم و در واقع چون جایه‌جایی شش ماه بعد در گره مخالف رخ می‌دهد پس ممكن است در یك سال قمری چهار كسوف یا خسوف رخ دهد. در هر رشته، معمولاَ ابتدا با چند كسوف غیر مركزی (جزئی و نیمسایه‌ای) آغاز می‌شود و سپس رشته به طرف كسوف‌های مركزی (كلی و حلقوی) پیش می‌رود و سپس رشته با چند كسوف غیر مركزی پایان می‌یابد. حتی اگر در آغاز و پایان رشته شاهد كسوف مركزی باشیم آن كسوف در قطبین زمین رخ می‌دهد. در جدول زیر حركت رشته‌ای را در دوره‌های ساروسی مشاهده می‌كنید.
ساروس‌های پیر در بالا، ساروس‌های میان‌سال در وسط و ساروس‌های جوان در پایین جدول قرار دارند. جال‌است بدانید كه با گذشت 5 رشته یك دورة ساروس تكرار می‌شود
.







دروه‌ی بلند‌مدت ساروس:
در دوره‌ی ساروس بعد از سپری شدن 223 ماه قمری و 242 ماه گره‌ای، گره‌ی صعودی و نزولی تقریباً در مكان سابق خود در فضا قرار می‌گیرند.

روز 357/6585=242×212221/27

روز 321/6585=223×530589/29

روز 036/0= 322/6585- 357/6585

درجه 478/0=212/27÷360×035/0

در واقع در یك دوره‌ی ساروسی كه 03/18 سال شمسی (تقریباً 18 سال و 10 یا 11 روز و 8 ساعت) طول می‌كشد، خط گره به دلیل پیشی گرفتن ماه گره‌ای از ماه هلالی با اختلاف 478/0 درجه به سمت شرق جابه‌جا می‌شود و با اختلاف 8 ساعت، باعث جابه‌جایی 120 درجه‌ای مسیر گرفت به سمت غرب بر روی زمین می‌شود. در یك دوره‌ی ساروسی مربوط به كسوف، اگر ماه در گره‌ی صعودی باشد كسوف از قطب جنوب زمین با چند كسوف جزئی كار خود را آغاز می‌كند و بعد از گذشت 69 تا 83 گرفت در قطب شمال زمین كار خود را به پایان می‌رساند و متعاقباً در گره‌ی نزولی برعكس این حالت رخ می‌دهد و با این حساب هر دوره ساروسی تقریباً عمری بین 1200 تا 1500 سال دارد. برای نمونه در تصویر زیر دوره‌ی ساروس 139 (كسوف 09 فروردین 1385 از این چرخه است) را مشاهد می‌كنید كه گرفت‌های مركزی آن، چگونه طی 1262سال كره‌ی خاكی ما را در می‌نوردد.



دوره‌ی بلند‌مدت اینكس:
این دوره در قبال دوره‌ی ساروس از شهرت بسیار پایین اما از دقت بیشتری برخوردار است و توسط «ون دنبرگ» كشف شده است و برتری آن این است كه هر دو گره‌ی صعودی و نزولی را پوشش می‌دهد. این دوره بعد از سپری شدن 358 ماه قمری و 5/388 ماه گره‌ای یكی در میان در دو گره‌ی متفاوت روی می‌دهد.

روز 948/10571=5/388×212221/27

روز 951/10571=358×530589/29

روز 003/0= 948/10571- 951/10571

درجه 040/0=212/27÷360×003/0

در واقع بر عكس دوره‌ی ساروس هر كسوف در این رشته به اندازه‌ی 040/0 به سمت شرق جابه‌جا می‌شود (حالت پیش‌رونده). این مقدار برابر 945/28 سال شمسی (28 سال و 344 روز و تقریباً 23 ساعت) است. در یك دوره‌ی اینكس كسوف‌ها دقیقاً یكی در میان در دو قطب مخالف زمین تكرار می‌شوند. در واقع این مجموعه از ابتدا از قطبین زمین با حدود 140 كسوف جزئی آغاز می‌شود و پس از حركت به سمت استوا و مركزی شدن كسوف، در حدود 250 كسوف به سمت استوا روی می‌دهد و پس از آن، مجموعه با 250 كسوف مركزی دیگر دوباره به سمت قطبین بر می‌گردد و سپس دوباره به سمت استوا تغییر مسیر داده و با 140 كسوف جزئی به پایان می‌رسد. به دلیل حركت بسیار آهستة گره‌های این چرخه (040/0 درجه) در هر دوره، تناوب فوق به قدری وسیع است كه می‌تواند بسیاری از دوره‌های ساروسی را در خود جای دهد. در مجموع دوره‌ی اینكس می‌تواند حاوی 780 كسوف باشد كه عمری بالغ بر 23 هزار سال خواهد داشت! در جدول زیر كه توسط «ون دنبرگ» تهیه شده در ستون‌های عمودی دوره‌های ساروس و در ستون‌های افقی دوره‌های اینكس قرار دارد. با دو خط وصل شده نیز می‌توانید دورة رشته‌ای را در این جدول بیابید.








«
ون دنبرگ» در تحقیقات خود متوجه شد كه به طور متوسط ابتدای هر دوره‌ی اینكس (هر 29 سال یك‌بار) یك ساروس جدید شكل می‌گیرد.

                                                                   


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
http://canadianopharmacy.com/
پنجشنبه 10 مرداد 1398 11:29 ق.ظ

Thanks a lot! I appreciate this!
drugstore online india canadian pharmacies online prescriptions global pharmacy canada canada rx canadian drug store canada online pharmacies surrey canadian online pharmacies legitimate canadian rx canadian pharmacy uk delivery global pharmacy canada
http://rinatar.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 09:43 ق.ظ

Helpful write ups. Thanks a lot!
callus we choice cialis uk cialis venta a domicilio generic cialis at the pharmacy non 5 mg cialis generici cialis in sconto cialis canadian drugs cialis para que sirve 40 mg cialis what if i take where do you buy cialis
what is cialis tadalafil 20 mg used for
یکشنبه 2 تیر 1398 05:45 ب.ظ

Regards, Quite a lot of info!

we like it cialis price venta cialis en espaa cialis italia gratis cialis 5 mg buy cialis online cheapest 40 mg cialis what if i take cialis generique 5 mg female cialis no prescription cialis pills in singapore interactions for cialis
cialis online canada
یکشنبه 2 تیر 1398 03:10 ق.ظ

This is nicely expressed. !
tadalafil generic deutschland cialis online buying cialis on internet rezeptfrei cialis apotheke wow look it cialis mexico cialis daily new zealand cialis 20 mg effectiveness cialis generico lilly estudios de cialis genricos cialis professional from usa
cialis generico in farmacia
شنبه 1 تیر 1398 10:06 ق.ظ

Kudos, I appreciate it!
no prescription cialis cheap cialis daily reviews cialis prices cialis qualitat cialis therapie fast cialis online cialis et insomni cialis for sale acheter cialis meilleur pri cialis canadian drugs
buy tadalafil
جمعه 31 خرداد 1398 05:58 ب.ظ

You reported that adequately!
buy cialis sample pack cialis online nederland venta de cialis canada cialis qualitat purchasing cialis on the internet cialis professional yohimbe only here cialis pills cialis baratos compran uk ou acheter du cialis pas cher the best choice cialis woman
cialis coupons for walmart
جمعه 31 خرداد 1398 02:27 ق.ظ

Good content. With thanks!
cialis online cialis 20 mg effectiveness cialis farmacias guadalajara cialis prezzo al pubblico cialis per paypa cialis generico cialis ahumada cialis mit grapefruitsaft only now cialis 20 mg cialis preise schweiz
we like it cialis soft gel
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:19 ق.ظ

Amazing write ups. Thanks a lot.
generic for cialis cialis generico in farmacia click here cialis daily uk cialis therapie cialis coupons printable cialis online napol no prescription cialis cheap cialis 5mg prix click now cialis from canada cialis generico online
http://omhaklo.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 03:25 ب.ظ

Regards! I enjoy this!
cialis for sale cialis super kamagra buy cialis online cialis 5 mg funziona generic cialis 20mg tablets cialis 5 mg funziona costo in farmacia cialis cialis for daily use cialis pills in singapore cialis tablets
http://lersfistri.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:56 ب.ظ

You actually revealed this very well!
how does cialis work cialis for sale in europa comprar cialis 10 espa241a cialis free trial cipla cialis online cialis reviews weblink price cialis when can i take another cialis viagra vs cialis vs levitra generic cialis
Buy cialis
سه شنبه 28 خرداد 1398 12:24 ق.ظ

Thank you, I value this!
prezzo di cialis in bulgaria side effects of cialis cialis 20mg prix en pharmacie we use it 50 mg cialis dose cialis 5 mg schweiz cialis baratos compran uk canadian discount cialis cialis generico en mexico cialis qualitat tadalafil 10 mg
Buy cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 09:35 ق.ظ

Really a good deal of wonderful material!
40 mg cialis what if i take we like it safe cheap cialis acheter cialis kamagra viagra cialis levitra wow cialis tadalafil 100mg buy cialis online nz we choice cialis uk cialis generico in farmacia ou trouver cialis sur le net cialis prezzo di mercato
buy cialis online no prescription
یکشنبه 26 خرداد 1398 08:06 ب.ظ

You have made the point.
venta de cialis canada cialis dosage prix de cialis tadalafil tablets cialis coupons viagra vs cialis cialis 5 mg funziona cialis 20mg acheter du cialis a geneve legalidad de comprar cialis
buy cialis with no prescription
یکشنبه 26 خرداد 1398 05:31 ق.ظ

Nicely put. Regards.
cialis generico postepay cialis 20 mg best price viagra cialis levitra cialis professional from usa link for you cialis price dose size of cialis cialis herbs cialis taglich cialis uk bulk cialis
Buy cialis
شنبه 25 خرداد 1398 01:28 ق.ظ

Kudos! I appreciate it!
generic cialis with dapoxetine generic cialis pill online how do cialis pills work cialis usa cost buy original cialis cialis generique 5 mg cialis et insomni generic cialis soft gels where to buy cialis in ontario cialis soft tabs for sale
http://tuhartti.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 08:33 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
cialis side effects buying cialis on internet cuanto cuesta cialis yaho cialis canadian drugs cialis 20mg prix en pharmacie generic cialis 20mg tablets cialis generico online we like it safe cheap cialis cialis 20 mg best price cialis per paypa
http://genwiso.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 05:36 ب.ظ

With thanks! Useful stuff.
prix cialis once a da if a woman takes a mans cialis cialis pills in singapore cialis preise schweiz cialis for sale in europa buy cialis online low dose cialis blood pressure cialis uk we use it 50 mg cialis dose cialis prezzo di mercato
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 01:59 ق.ظ

Kudos! Awesome stuff!
cialis online deutschland what is cialis tarif cialis france cialis per paypa click here take cialis the best site cialis tablets cialis 5 mg para diabeticos pastillas cialis y alcoho cialis authentique suisse cialis para que sirve
http://canadianpharmacyonl.com/
جمعه 23 فروردین 1398 03:36 ب.ظ

Kudos! Helpful information.
canadianpharmacy buy viagra now canadian pharmaceuticals online canada medication prices canadian pharmaceuticals online order canadian prescriptions online canada viagra canadian online pharmacies reviews drugstore online india buy vistagra online safe
http://canadianorderpharmacy.com/
پنجشنبه 22 فروردین 1398 01:38 ق.ظ

With thanks! Ample write ups.

online pharmacies tech school canadian medications online canada online pharmacies medication canadian pharmacies canadian government approved pharmacies canadianpharmacyusa24h is it legal drugstore online shopping reviews northwestpharmacy no 1 canadian pharcharmy online canada medication cost
Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 04:40 ق.ظ

Very well spoken genuinely! .
venta cialis en espaa cialis reviews cheap cialis enter site 20 mg cialis cost prices on cialis 10 mg we like it cialis price cialis 10 doctissimo when will generic cialis be available cialis qualitat dosagem ideal cialis
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:22 ق.ظ

Kudos, Great stuff.
cialis farmacias guadalajara cialis diario compra acheter du cialis a geneve safe site to buy cialis online canadian drugs generic cialis legalidad de comprar cialis cialis pills in singapore how much does a cialis cost no prescription cialis cheap generic cialis tadalafil
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:39 ب.ظ

Kudos. I value it!
cialis sale online cialis without a doctor's prescription we choice cialis pfizer india cialis pills in singapore rx cialis para comprar cialis 5 mg buy deutschland cialis online cialis 5mg brand cialis generic cialis usa cost
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:12 ق.ظ

Thanks. I enjoy this.
compare prices cialis uk cialis 100 mg 30 tablet cialis online nederland we like it cialis soft gel cialis coupons cialis 5mg prix generic cialis with dapoxetine cialis pills cialis manufacturer coupon comprar cialis navarr
buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 03:11 ب.ظ

Wonderful postings. Appreciate it.
cialis prices in england where cheapest cialis cialis 100 mg 30 tablet cialis coupon cialis prezzo al pubblico buying cialis on internet cialis free trial get cheap cialis cialis 5 effetti collaterali import cialis
buy cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 03:48 ق.ظ

You mentioned that effectively!
effetti del cialis brand cialis nl cialis venta a domicilio wow cialis 20 cialis patent expiration discount cialis order a sample of cialis cialis pills brand cialis generic does cialis cause gout
buy cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 02:41 ب.ظ

You reported it perfectly.
canadian drugs generic cialis weblink price cialis buy cialis online cialis pills boards cialis from canada cialis 05 cialis australia org generic cialis 20mg uk buy generic cialis cialis kaufen bankberweisung
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 03:30 ق.ظ

Thanks a lot. A good amount of postings!

cialis price thailand cialis tablets for sale does cialis cause gout we recommend cialis best buy side effects for cialis we recommend cialis best buy cialis kaufen get cheap cialis import cialis import cialis
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 02:56 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
cialis 200 dollar savings card cialis australian price cialis generico online generic cialis at the pharmacy click here to buy cialis achat cialis en europe try it no rx cialis cialis 5mg prescription doctor cialis cialis 30 day trial coupon
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 03:13 ق.ظ

Regards, Very good information.
cialis flussig cialis kaufen wo 5 mg cialis pharmacie en ligne we choice free trial of cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis generic tadalafil buy cialis generico milano cialis 100mg suppliers prix cialis once a da generic cialis with dapoxetine
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30