تبلیغات
علـــــــــمی و رزمـــــــــــــی - کسوف وخسوف
پنجشنبه 12 خرداد 1390  06:06 ب.ظ
توسط: کیوان

مقدمه:
گرفت‌های ماه و خورشید از بدو تمدن بشری همیشه زیبا و جذاب به شمار نیامده است و چون این پدیده با اوضاع طبیعی این دو جرم مهم آسمان زمین منافات داشته، لذا آن را شوم می‌پنداشتند. ولی اكنون این پدیده فرصت زیبایی است تا انسان‌ها را با این طبیعت فرموش شده آشتی دهد.
نوشتن پیش‌گزارش كار مرسومی است كه در جامعة نجوم آماتوری برای رد و بدل كردن یك‌سری اطلاعات پیش‌رصدی ارزشمند انجام می‌شود. در گرفت‌های ماه و خورشید نیز وضعیت به همین منوال است و اگر دقت كنید بولتن‌های مفصلی در دنیا برای آن تهیه می‌شود.حال تصمیم داریم تا در این پیش‌گزارش اطلاعات جامعی را از دو پدیدة جذاب كسوف و خسوف كه در اسفند ماه 1385 در پیش داریم، در اختیار علاقه‌مندان به این پدیده‌های طبیعی قرار دهیم. امید است تا مورد پسند علاقه‌مندان قرار گیرد
.
كسوف و خسوف چگونه رخ می‌دهد؟

همان‌طور كه می‌دانید اجسام اطراف ما دو حالت دارند. یا منیر هستنید و از خود نور ساطح می‌كنند و یا غیرمنیر هستند و نور اجسام منیر اطراف خود را منعكس می‌كنند و از طریق نور آن‌ها سایه تولید می‌كنند. در فضای منظومة شمسی، خورشید پرتو افشانی می‌كند و اجسام كدری مانند ماه و زمین نور آن را باز تابش می‌كنند و در خلاف جهت تابش آن سایه نیز تولید می‌كنند. زمین در مداری بیضی شكل به دور خورشید می‌گردد كه از دید ناظرین بر روی سطح آن به نظر خورشید در حال چرخش است؛ این مدار در اصطلاح دایرة‌البروج (دایره انقلاب خورشیدی) نام دارد. ماه نیز در مداری بیضی شكل به دور زمین می‌گردد. حال در این صورت اگر ماه از فضای بین خورشید و زمین عبور كند سایه ماه بر زمین می‌افتد و كسوف روی می‌دهد و اگر زمین در بین ماه و خورشید قرار گیرد سایه زمین بر ماه می‌افتد و شاهد یك خسوف خواهیم بود. اما فاصلة زمین از خورشید آن‌قدر كم است كه ما ابعاد خورشید را می‌توانیم تشخیص دهیم. لذا علاوه بر سایه، نیم‌سایه نیز در اطراف ماه و زمین به‌وجود می‌آید.





چرا در هر ماه شاهد گرفت نیستیم؟

صفحة مداری ماه و زمین منطبق بر هم نیستند و به اندازه‌ی 2/5 درجه با یكدیگر فاصله دارند. پس این دو صفحه در دو نقطه همدیگر را قطع می‌كنند كه در اصطلاح به گره‌های صعودی (زمانی كه ماه در حال رفتن از جنوب دایرة‌البروج به شمال آن است) و نزولی (زمانی كه ماه در حال رفتن از شمال دایرة‌البروج به جنوب آن است) مشهورند. در واقع اگر یكی از گره‌ها در میان زمین و خورشید و ماه نیز همزمان در پایان ماه قمری باشد، شاهد یك كسوف خواهیم بود. و همزمان اگر ماه در حالت بدر باشد در گرة مقابل شاهد یك خسوف خواهیم بود. قطر زاویه‌ای ماه و خورشید در آسمان 5/0 درجه قوسی است و حال اگر صفحة مداری ماه بر صفحة مداری زمین منطبق بود یا زاویه‌ای كمتر از نیم‌درجه داشت، آنگاه ما هر ماه شاهد یك خسوف در وسط و یك كسوف در پایان ماه قمری بودیم.






ولی این گره‌ها به دلیل حركت زمین به دور خورشید جای ثابتی در آسمان ندارند. در واقع ماه زمانی‌كه در مدت 21222/27 (ماه گره‌ای) یك دور كامل به گرد مدار خود می‌چرخد، در این مدت خورشید در آسمان زمین تقریباً به اندازه‌ی 30 درجه جابه‌جا شده است و ماه ناچار است كه دو روز دیگر وقت صرف كند تا به خورشید برسد كه این مدت به طور متوسط برابر 53056/29 (ماه هلالی) است. با توجه به این مسأله، گره‌های ماه از دید ناظرین بر روی زمین حركت قهقرایی (پس‌رونده) پیدا می‌كنند و این گره‌ها هر ماه حدود 30 درجه در آسمان به سمت غرب حركت می‌كنند. به وضوح مشخص است كه در عرض گذشت شش ماه گره‌ها دوباره در امتداد زمین و خورشید قرار می‌گیرند و تنها كافی است كه ماه در نزدیگی یكی از گره‌ها باشد تا حداقل یك كسوف و یك خسوف را شاهد باشیم
.





این نظم در رخ دادن گرفتگی باعث به وجود‌آمدن دوره‌های منظمی در تكرار گرفتها می‌شود. این دوره‌ها ممكن است كوتاه و یا طولانی باشد. دوره‌های كوتاه مدت عبارتند از 1- دورة رشته‌ای و 2- دورة 47 ماه قمری. و دوره‌های بلند مدت عبارتند از: 1- دورة ساروس (Saros) و 2- دورة اینكس (Inex). این دوره‌ها از نظم كوتاه و طولانی حاصل از حركت گره‌ها ایجاد می‌شود. حال بهتر است كه با تعدادی از این دوره‌ها آشنا شویم
.
دوره‌ی كوتاه مدت رشته‌ای

این دوره را در واقع زیر مجموعة دروه‌های ساروس و اینكس می‌نامند. این مجموعه نظمی جالب دارد كه هر شش ماه قمری تكرار می شود. در واقع این مجموعه كوتاه‌ترین دوره را برای تكرار گرفتگی بیان می‌كند. (5 Inex-8 Saros=6)

روز 8794365/176=5/6×212221/27

روز 183534/177=6×530589/29

روز 304/0= 8794365/176- 183534/177

درجه 022/4=212/27÷360×304/0

برای مثال در خورشید‌گرفتگی هر رشته‌ی این مجموعه با یك كسوف جزئی در یكی از قطبین زمین آغاز می‌شود و كسوف بعدی در گرة مخالف و در سوی دیگر قطبین زمین كار را ادامه می‌دهد و هر یك از این دو گره رفته رفته به استوا نزدیكتر شده و پس از عبور از استوا در سوی مخالف قطبین زمین به پایان می‌رسد. چون در هر گرفت، گره به مقدار 022/4 درجه به سمت شرق حركت می‌كند پس دیری نمی‌پاید كه با حدود 8 تا 9 گرفت، رشته به سرعت تمام می‌شود و چون حركت گره جلورونده است پس نزدیك به اتمام یا بعد از اتمام رشته، دورة بعدی یك ماه زودتر آغاز می‌شود كه در تقویم قمری به طور واضح مشهود است. در این جابه‌جایی رشته، ممكن است باعث شود كه در عرض یك ماه دو گرفت داشته باشیم و در واقع چون جایه‌جایی شش ماه بعد در گره مخالف رخ می‌دهد پس ممكن است در یك سال قمری چهار كسوف یا خسوف رخ دهد. در هر رشته، معمولاَ ابتدا با چند كسوف غیر مركزی (جزئی و نیمسایه‌ای) آغاز می‌شود و سپس رشته به طرف كسوف‌های مركزی (كلی و حلقوی) پیش می‌رود و سپس رشته با چند كسوف غیر مركزی پایان می‌یابد. حتی اگر در آغاز و پایان رشته شاهد كسوف مركزی باشیم آن كسوف در قطبین زمین رخ می‌دهد. در جدول زیر حركت رشته‌ای را در دوره‌های ساروسی مشاهده می‌كنید.
ساروس‌های پیر در بالا، ساروس‌های میان‌سال در وسط و ساروس‌های جوان در پایین جدول قرار دارند. جال‌است بدانید كه با گذشت 5 رشته یك دورة ساروس تكرار می‌شود
.







دروه‌ی بلند‌مدت ساروس:
در دوره‌ی ساروس بعد از سپری شدن 223 ماه قمری و 242 ماه گره‌ای، گره‌ی صعودی و نزولی تقریباً در مكان سابق خود در فضا قرار می‌گیرند.

روز 357/6585=242×212221/27

روز 321/6585=223×530589/29

روز 036/0= 322/6585- 357/6585

درجه 478/0=212/27÷360×035/0

در واقع در یك دوره‌ی ساروسی كه 03/18 سال شمسی (تقریباً 18 سال و 10 یا 11 روز و 8 ساعت) طول می‌كشد، خط گره به دلیل پیشی گرفتن ماه گره‌ای از ماه هلالی با اختلاف 478/0 درجه به سمت شرق جابه‌جا می‌شود و با اختلاف 8 ساعت، باعث جابه‌جایی 120 درجه‌ای مسیر گرفت به سمت غرب بر روی زمین می‌شود. در یك دوره‌ی ساروسی مربوط به كسوف، اگر ماه در گره‌ی صعودی باشد كسوف از قطب جنوب زمین با چند كسوف جزئی كار خود را آغاز می‌كند و بعد از گذشت 69 تا 83 گرفت در قطب شمال زمین كار خود را به پایان می‌رساند و متعاقباً در گره‌ی نزولی برعكس این حالت رخ می‌دهد و با این حساب هر دوره ساروسی تقریباً عمری بین 1200 تا 1500 سال دارد. برای نمونه در تصویر زیر دوره‌ی ساروس 139 (كسوف 09 فروردین 1385 از این چرخه است) را مشاهد می‌كنید كه گرفت‌های مركزی آن، چگونه طی 1262سال كره‌ی خاكی ما را در می‌نوردد.



دوره‌ی بلند‌مدت اینكس:
این دوره در قبال دوره‌ی ساروس از شهرت بسیار پایین اما از دقت بیشتری برخوردار است و توسط «ون دنبرگ» كشف شده است و برتری آن این است كه هر دو گره‌ی صعودی و نزولی را پوشش می‌دهد. این دوره بعد از سپری شدن 358 ماه قمری و 5/388 ماه گره‌ای یكی در میان در دو گره‌ی متفاوت روی می‌دهد.

روز 948/10571=5/388×212221/27

روز 951/10571=358×530589/29

روز 003/0= 948/10571- 951/10571

درجه 040/0=212/27÷360×003/0

در واقع بر عكس دوره‌ی ساروس هر كسوف در این رشته به اندازه‌ی 040/0 به سمت شرق جابه‌جا می‌شود (حالت پیش‌رونده). این مقدار برابر 945/28 سال شمسی (28 سال و 344 روز و تقریباً 23 ساعت) است. در یك دوره‌ی اینكس كسوف‌ها دقیقاً یكی در میان در دو قطب مخالف زمین تكرار می‌شوند. در واقع این مجموعه از ابتدا از قطبین زمین با حدود 140 كسوف جزئی آغاز می‌شود و پس از حركت به سمت استوا و مركزی شدن كسوف، در حدود 250 كسوف به سمت استوا روی می‌دهد و پس از آن، مجموعه با 250 كسوف مركزی دیگر دوباره به سمت قطبین بر می‌گردد و سپس دوباره به سمت استوا تغییر مسیر داده و با 140 كسوف جزئی به پایان می‌رسد. به دلیل حركت بسیار آهستة گره‌های این چرخه (040/0 درجه) در هر دوره، تناوب فوق به قدری وسیع است كه می‌تواند بسیاری از دوره‌های ساروسی را در خود جای دهد. در مجموع دوره‌ی اینكس می‌تواند حاوی 780 كسوف باشد كه عمری بالغ بر 23 هزار سال خواهد داشت! در جدول زیر كه توسط «ون دنبرگ» تهیه شده در ستون‌های عمودی دوره‌های ساروس و در ستون‌های افقی دوره‌های اینكس قرار دارد. با دو خط وصل شده نیز می‌توانید دورة رشته‌ای را در این جدول بیابید.








«
ون دنبرگ» در تحقیقات خود متوجه شد كه به طور متوسط ابتدای هر دوره‌ی اینكس (هر 29 سال یك‌بار) یك ساروس جدید شكل می‌گیرد.

                                                                   


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 04:40 ق.ظ

Very well spoken genuinely! .
venta cialis en espaa cialis reviews cheap cialis enter site 20 mg cialis cost prices on cialis 10 mg we like it cialis price cialis 10 doctissimo when will generic cialis be available cialis qualitat dosagem ideal cialis
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:22 ق.ظ

Kudos, Great stuff.
cialis farmacias guadalajara cialis diario compra acheter du cialis a geneve safe site to buy cialis online canadian drugs generic cialis legalidad de comprar cialis cialis pills in singapore how much does a cialis cost no prescription cialis cheap generic cialis tadalafil
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:39 ب.ظ

Kudos. I value it!
cialis sale online cialis without a doctor's prescription we choice cialis pfizer india cialis pills in singapore rx cialis para comprar cialis 5 mg buy deutschland cialis online cialis 5mg brand cialis generic cialis usa cost
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:12 ق.ظ

Thanks. I enjoy this.
compare prices cialis uk cialis 100 mg 30 tablet cialis online nederland we like it cialis soft gel cialis coupons cialis 5mg prix generic cialis with dapoxetine cialis pills cialis manufacturer coupon comprar cialis navarr
buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 03:11 ب.ظ

Wonderful postings. Appreciate it.
cialis prices in england where cheapest cialis cialis 100 mg 30 tablet cialis coupon cialis prezzo al pubblico buying cialis on internet cialis free trial get cheap cialis cialis 5 effetti collaterali import cialis
buy cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 03:48 ق.ظ

You mentioned that effectively!
effetti del cialis brand cialis nl cialis venta a domicilio wow cialis 20 cialis patent expiration discount cialis order a sample of cialis cialis pills brand cialis generic does cialis cause gout
buy cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 02:41 ب.ظ

You reported it perfectly.
canadian drugs generic cialis weblink price cialis buy cialis online cialis pills boards cialis from canada cialis 05 cialis australia org generic cialis 20mg uk buy generic cialis cialis kaufen bankberweisung
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 03:30 ق.ظ

Thanks a lot. A good amount of postings!

cialis price thailand cialis tablets for sale does cialis cause gout we recommend cialis best buy side effects for cialis we recommend cialis best buy cialis kaufen get cheap cialis import cialis import cialis
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 02:56 ب.ظ

Nicely put. With thanks!
cialis 200 dollar savings card cialis australian price cialis generico online generic cialis at the pharmacy click here to buy cialis achat cialis en europe try it no rx cialis cialis 5mg prescription doctor cialis cialis 30 day trial coupon
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 03:13 ق.ظ

Regards, Very good information.
cialis flussig cialis kaufen wo 5 mg cialis pharmacie en ligne we choice free trial of cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis generic tadalafil buy cialis generico milano cialis 100mg suppliers prix cialis once a da generic cialis with dapoxetine
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 03:30 ب.ظ

You definitely made your point.
cialis generika cialis generico online cialis 200 dollar savings card canadian cialis viagra vs cialis vs levitra cialis 5 mg funziona viagra vs cialis 200 cialis coupon cialis e hiv no prescription cialis cheap
buy tadalafil pills
جمعه 9 آذر 1397 03:29 ب.ظ

You suggested that effectively.
cialis kaufen wo cialis 20mg cialis super kamagra 200 cialis coupon acquistare cialis internet purchasing cialis on the internet venta cialis en espaa cialis 5 mg effetti collateral does cialis cause gout cialis daily new zealand
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 03:44 ق.ظ

Superb advice. Appreciate it!
buying cialis in colombia cialis tablets generic cialis tadalafil cialis dose 30mg generic cialis at the pharmacy achat cialis en itali venta de cialis canada il cialis quanto costa cilas tadalafil
buy cialis pills online
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:23 ب.ظ

Cheers! Useful stuff.
buy cialis cialis venta a domicilio cialis for sale cialis pills in singapore cialis lilly tadalafi buying cialis in colombia cialis daily reviews cialis online holland cuanto cuesta cialis yaho cialis in sconto
buy cialis pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:23 ق.ظ

This is nicely said! .
can i take cialis and ecstasy cialis super acti tadalafil 5mg cialis generic tadalafil buy cialis generico online cialis wir preise how to purchase cialis on line prezzo di cialis in bulgaria cialis pills in singapore buy original cialis
buy cheap cialis no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:54 ب.ظ

Thanks a lot! Quite a lot of content.

cialis 20 mg cut in half brand cialis nl wow cialis 20 we recommend cialis info discount cialis cialis diario compra brand cialis generic order a sample of cialis cialis alternative wow cialis tadalafil 100mg
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:49 ق.ظ

Thanks. I appreciate this!
cialis 5 mg buy cialis tadalafil cialis lilly tadalafi il cialis quanto costa cialis alternative ou acheter du cialis pas cher viagra cialis levitra generic cialis review uk achat cialis en europe click here cialis daily uk
generic levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 11:14 ب.ظ

Very good write ups, Thanks.
buy 10 mg levitra vardenafil levitra 10 mg prezzo buy generic levitra buy levitra generic buy levitra generic levitra without a doctor prescription vardenafil 20mg vardenafil vardenafil
buy cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 01:07 ب.ظ

Fine knowledge. Cheers!
online prescriptions cialis cialis alternative only now cialis for sale in us cialis great britain cialis canada on line cialis kaufen bankberweisung click now cialis from canada generic low dose cialis buying cialis on internet cialis lilly tadalafi
Buy generic cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 08:17 ق.ظ

You reported it perfectly!
cialis generico milano cialis 20 mg buying cialis in colombia low cost cialis 20mg cialis sale online cialis cost cialis bula comprar cialis 10 espa241a buying cialis overnight prix cialis once a da
canadian pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 09:54 ب.ظ

Fine postings. Thanks!
canadian medications list northwest pharmacies mail order canadian pharmacy uk delivery canadian online pharmacies rated canadian pharmacies canadian online pharmacies reviews drugstore online canada canadian pharmacies that ship to us northwest pharmacies in canada pharmacy onesource
http://viagraky.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 10:58 ب.ظ

Wonderful postings. Kudos!
venta cialis en espaa cialis 20mg prix en pharmacie cialis e hiv how do cialis pills work 40 mg cialis what if i take generic cialis soft gels achat cialis en europe cialis prices venta de cialis canada buy cheap cialis in uk
http://cialisvbuy.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 07:53 ب.ظ

You actually expressed this perfectly!
cialis italia gratis cialis price thailand cialis 20mg prix en pharmacie cialis pills boards cialis therapie brand cialis generic cialis 200 dollar savings card best generic drugs cialis cialis daily new zealand cialis authentique suisse
cialisvbuy.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 09:37 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
viagra or cialis brand cialis nl canadian drugs generic cialis generic cialis pill online cialis 30 day sample the best choice cialis woman how to buy cialis online usa cialis coupons printable buying cialis on internet click here cialis daily uk
canadianpharmacyonli.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:12 ق.ظ

You've made the point.
viagra to buy buy viagra cheaply buy viagra sample viagra rx online buy viagra safely online buy viagra online australia sildenafil uk buy viagra super active buy viagra paypal where can you buy viagra over the counter
Buy generic cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:17 ب.ظ

Thank you, Ample forum posts!

generic cialis in vietnam acheter cialis kamagra canadian drugs generic cialis cialis pills in singapore buy cialis online cialis prezzo cialis a buon mercato generic for cialis cialis generisches kanada cialis australian price
viabiovit.com/viagra-from-canada-pharmacy.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:49 ق.ظ

Lovely postings. Cheers.
best site to buy viagra viagra rx online viagra pharmacy viagra cheap viagra viagra to buy uk viagra online pharmacy viagra buy viagra brand can i buy viagra online uk pharmacy viagra online pharmacy online buy prescription viagra online
Cialis pills
جمعه 7 اردیبهشت 1397 09:46 ب.ظ

With thanks, Loads of posts.

cialis rezeptfrei cialis side effects dangers only best offers 100mg cialis prix de cialis weblink price cialis female cialis no prescription cialis online deutschland cialis arginine interactio cialis uk cialis 5mg billiger
Tadalafil tablets
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 11:40 ق.ظ

Amazing information. Thanks!
buying viagra online without prescription buy real viagra cheap low price viagra pills is it safe to buy viagra online how to buy viagra without seeing a doctor rx online viagra viagra online doctor viagra viagra buy viagra viagra with a prescription canadian pharmacy viagra
Generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 03:46 ق.ظ

Thanks! Quite a lot of knowledge!

buying cialis overnight generic cialis with dapoxetine tadalafil 5mg wow look it cialis mexico tarif cialis france non 5 mg cialis generici precios de cialis generico precios de cialis generico generic low dose cialis we choice cialis uk
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30