تبلیغات
علـــــــــمی و رزمـــــــــــــی - گلبول قرمز
دوشنبه 5 اردیبهشت 1390  08:05 ب.ظ
توسط: کیوان

گلبول قرمز

گویچهٔ سرخ، گلبول قرمز یا اریتروسیت‌ها (به انگلیسی: Red blood cell یا RBC) متداول‌ترین نوع یاخته‌های خونی است و در بدن مهره‌داران، نقش اصلی رساندن اکسیژن را، از شش‌ها (یا آبشش‌ها) به بافت‌ها، بازی می‌کند.

گلبول‌های قرمز سکه مانند(مقعر الطرفین)، کوچک و فاقد هسته و سایر اندامک‌ها است. به همین جهت تنها منبع برای تامین انرژی در آن فرآیند گلیکولیز است. در شرایط طبیعی قطر آن‌ها به طور متوسط ۷٫۵ میکرون می‌یاشد. اگر اندازهٔ سلول کوچک‌تر از ۶ میکرون باشد میکروسیت و اگر بزرگ‌تر از ۹ میکرون باشد، ماکروسیت نامیده می‌شود. حضور گویچه‌های قرمز با اندازه‌های مختلف در خون را آنیزوسیتوزیس (Anisicytosis) و حضورشان با اشکال مختلف در خون را پوی‌کیلوسیتوزیس (Poikilocytosis) می‌نامند که در حالات مرضی دیده می‌شوند. تعداد گویچه‌های قرمز در حالت طبیعی در خون زنان ۳٫۶ تا ۵٫۵ میلیون و در خون مردان ۴٫۱ تا ۶ میلیون در هر میکرولیتر می‌باشد. نسبت حجم سلول‌های خون به کل خون بر حسب درصد را هماتوکریت مینامند. این نسبت در زنان و مردان سالم و بالغ به ترتیب برابر ۴۵-۳۵ و ۵۰-۴۰ درصد است.

سیتوپلاسم گویچه‌های قرمز اسفنجی بوده و به وسیلهٔ غشاء پلاسمی قابل ارتجاعی احاطه شده تا این سلول بتواند تغییر شکل بدهد و از مویرگ‌های باریک عبور کند.

در سیتوپلاسم گلبول رنگدانه‌ای به نام هموگلوبین وجود دارد که پروتئینی آهن‌دار است. گلبول قرمز به وسیلهٔ هموگلوبین خود در جاهایی که تراکم اکسیژن زیاد باشد این آهن با اکسیژن ترکیب شده و اُکسی هموگلوبین را تشکیل می‌دهد و در جایی که تراکم اکسیژن کم باشد تجزیه شده و اکسیژن آزاد می‌کند. این خاصیت هموگلوبین در جابه‌جایی اکسیژن از شش‌ها به بافت‌ها بسیار سودمند است. عمر هر گلبول قرمز حدود چهار ماه است. بعد از این مدت گلبول در کبد تجزیه می‌شود و آهن موجود در کبد اندوخته می‌شودتراکم گلبول قرمز و عمر آن ۱۲۰ روز است.

تولید [ویرایش]

اریتروسیت‌ها در دوران جنینی ابتدا در کیسه زرده و سپس در کبد، طحال، گره‌های لنفی و مغز استخوان ساخته می‌شوند. از حدود ۵ سالگی به بعد گلبول سازی فقط در مغز استخوان‌های پهن انجام می‌شود. عامل تنظیم کننده ساخت اریتروسیت‌ها پروتئینی یه نام اریتروپویتین است که بر اثر کاهش اکسیژن رسانی به بافت‌ها از کبد و کلیه‌ها ترشخ می‌شود. برای ساخت اریتروسیت‌ها وجود ویتامین ب۱۲ و همچنین اسید فولیک ضروری است. بنابراین کمبود آهن در یدن باعث نوعی کمخونی به نام آنِمی فقر آهن می‌شود.

عمر اریتروسیت‌ها در حدود ۱۲۰ روز است و بعد از آن غشای آنها سخت و شکننده می‌شود و وقتی پیر می‌شوند، در هنگام عبور از مویرگ‌های کبد و طحال آسیب می‌بینند و از بین می‌رونذ.

به فرایند تولید گلبول قرمز Erythropoiesis گویند. در صورت کاهش یافتن سطح اکسیژن در کلیه، کلیه هورمون اریتروپویتین را ترشح می کند و فرایند تولید گلبول قرمز به کار می افتد.

بیماری‌ها و اختلالات گویچه‌های سرخ [ویرایش]

این اختلالات بسیار متنوعند از نقائص آنزیمی مانند فاویسم، انواع کم خونی مانند کم خونی فقر اهن، تالاسمی و سلول داسی شکل، اختلالات شکل گویچه مانند اسفروسیتوز.


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
feet pain
یکشنبه 26 شهریور 1396 08:02 ب.ظ
Very nice article, exactly what I needed.
foot problems
شنبه 18 شهریور 1396 06:17 ب.ظ
My brother recommended I might like this blog.
He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this information! Thanks!
judivandagriff.blog.fc2.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:40 ب.ظ
Right here is the right site for everyone who wants to understand
this topic. You understand so much its almost hard to argue with
you (not that I actually will need to…HaHa). You certainly put a new spin on a topic that has been written about for a long time.
Great stuff, just excellent!
http://aspiringpowder598.jimdo.com
جمعه 13 مرداد 1396 01:55 ب.ظ
Fastidious response in return of this difficulty with solid arguments and describing all on the topic of that.
http://jaymiesultani.hatenablog.com/archive/2015/09/23
شنبه 7 مرداد 1396 01:13 ق.ظ
Good day I am so happy I found your blog page, I really found you by accident, while I was searching on Google for something else, Anyhow I am
here now and would just like to say many thanks for a remarkable post and a all round interesting blog (I also love the theme/design),
I don't have time to go through it all at the minute but I have book-marked it and also added in your RSS feeds,
so when I have time I will be back to read much more, Please
do keep up the excellent work.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر